Wołyńskie Muzeum Krajoznawcze w Łucku


Wołyńskie Muzeum Krajoznawcze, główne muzeum Obwodu Wołyńskiego, największe i najstarsze spośród muzeów działających obecnie na Wołyniu, zostało otwarte 16 czerwca 1929 roku w Łucku z inicjatywy utworzonego 1927 roku Wołyńskiego Towarzystwa Krajoznawstwa i Opieki nad Pamiątkami Przeszłości.




Wśród założycieli wołyńskiego muzeum byli znani badacze przyrody i historii Wołynia: historyk Jakub Hoffman, lekarz Adam Wojnicz, konserwator Zbigniew Rewski, archeolog Jan Fitzke, paleontolog Kazimierz Przemyski, historyk Julian Nieć oraz etnograf Aleksander Prusiewicz, który został pierwszym dyrektorem nowo utworzonego muzeum. "Wołyńskie Muzeum ma charakter ściśle regionalny i jego zadaniem jest nie tylko gromadzenie rozmaitych przykładów zabytków kultury i sztuki, ale
i poszerzanie wiedzy na ich temat i miłość do nich, badanie terenów Wołynia, jego przyrody, pamiątek historii, etnografii" - tak fundatorzy oceniali przyszłość muzeum.

Na jego bazie stworzono obwodowe muzeum historyczno-krajoznawcze. Obecnie w skład Wołyńskiego Muzeum Krajoznawczego wchodzą jeszcze trzy odrębne muzea. Są to: filia - Kołodiażneńskie Literackie Muzeum Pamięci poświęcone Łesi Ukraince, otwarte w 1949 roku i dwa oddziały w Łucku - Muzeum Artystyczne oraz Muzeum Ikony Wołyńskiej.
Powstały też dwa nowe muzea: Muzeum Pamięci Wiaczesława Łypyns'kiego we wsi Zaturce w rejonie Łokaczyńskim oraz Muzeum Etnografii i Rzemiosła Ludowego Wołynia w Łucku.

Zbiory Wołyńskiego Muzeum Krajoznawczego liczą ponad 125 tysięcy eksponatów reprezentujących przyrodę, historię, etnografię i sztukę Wołynia. Muzeum posiada bogatą kolekcję materiałów przyrodniczo - naukowych. Unikatowy jest zielnik (ponad 3 tysiące arkuszy), ułożony z roślin zebranych na Wołyniu w latach 30-tych XX w. przez polskiego botanika Stefana Mackę. Historię Wołynia od czasów najdawniejszych do dnia dzisiejszego przedstawiają unikatowe zabytki ze zbiorów archeologicznych i kolekcji numizmatycznej, a także pisemne dokumenty, przykłady sztuki sakralnej, materiały etnograficzne. Wśród najcenniejszych eksponatów znajdują się: skarb z Kaczyna, złożony ze srebrnych przedmiotów należących do dawnych Gotów (V w. n. e.), uzbrojenie woja staroruskiego (kolczuga, misiurka, hełm) z Xw., znalezione w Ołyce, broń kozacka, fajki, prochownice, elementy odzieży, czółno z VII w.


W kolekcji muzeum ważne miejsce zajmują materiały rękopiśmienne i drukowane (dokumenty, księgi). Wśród eksponatów znajdują się pamiątki osobiste i przedmioty, dokumenty oraz autografy związane z Łesią Ukrainką, Ołeną Pcziłką, Jurijem Kosaczem, Józefem Kraszewskim, Agatangelem Kryms'kim, Wiaczesławem Łypyns'kim, Polikarpem Sikorskim, Anatolijem Dubljans'kim, Igorem Strawińskim i Niłą Chasewyczem . Muzeum posiada bogatą kolekcję materiałów etnograficznych: wyroby tkackie i hafty, przykłady wołyńskich strojów ludowych, plecionki ze słomy, korzenia i łozy, rzeźba w drewnie, wyroby garncarskie i inne.

17 sierpnia 1985 roku Wołyńskie Muzeum Krajoznawcze zostało otwarte
w nowym budynku w centrum Łucka. Dwupiętrowy budynek z kolumnami przy ul. Chopina 20 wzniesiono w latach 1928-30 według projektu łuckiego architekta Kazimierza Janickiego jako pomieszczenie Wołyńskiego Okręgowego Urzędu Ziemskiego.