ARCHEOLOGIA DOLINY
POLSKO-UKRAIŃSKIEJ RZEKI
WARĘŻANKA
Zamość 2011
Redakcja
Jerzy Kuśnierz, Taras Mylian, Ołeh Osaulczuk, Andrzej Urbański
Koordynator projektu:
Andrzej Urbański
![]()
Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu:
„Dziedzictwo kulturowe” Priorytet 5 Ochrona zabytków archeologicznych
Partnerzy projektu
Ratownicza Służba Archeologiczna – Państwowy Oddział Regionalny Instytutu Archeologii Narodowej Akademii Nauk Ukrainy - Lwów
OPIS WYDAWNICTWA
ARCHEOLOGIA DOLINY
POLSKO-UKRAIŃSKIEJ RZEKI
WARĘŻANKA
Oddajemy do rąk Państwa kolejną publikację będącą efektem wieloletniej i wszechstronnej współpracy muzealników z Zamościa z partnerami ukraińskimi reprezentującymi różne instytucje. Wspólnie z pracownikami muzeów, służb konserwatorskich i uczelni wyższych z Łucka, Lwowa, Tarnopola, Kamieńca Podolskiego i Włodzimierza Wołyńskiego udało się zrealizować wiele wspólnych przedsięwzięć - wystaw, konferencji naukowych, publikacji i projektów badawczych. Dotychczasowe dobre doświadczenia skłoniły nas do podjęcia kolejnego, wspólnego projektu z dziedziny archeologii „Archeologia doliny polsko-ukraińskiej rzeki Warężanka”. Idea tego zadania pojawiła się podczas obrad międzynarodowej konferencji naukowej w Kamieńcu Podolskim, poświęconej pamięci znakomitego ukraińskiego archeologa Iona Winokura jesienią 2010 roku, a jego pomysłodawcami byli niżej podpisani. Od lat naukowcy zajmujący się badaniami pradziejów obszarów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie granicy państwowej zwracali uwagę na niedostateczny stan ich rozpoznania. W tej sytuacji postanowiono przeprowadzić badania archeologiczne po obu stronach granicy, w obrębie doliny rzeki. W trakcie archeologicznych badań powierzchniowych zamierzano odkryć nowe stanowiska archeologiczne oraz potwierdzić istnienie wcześniej zarejestrowanych.
Górne dorzecze rzeki Bug w przeciągu stuleci było i pozostaje do dzisiaj jednym z najbardziej cennych pod względem archeologicznym terytoriów. Intensywnie zasiedlano je na przestrzeni dziejów. Należy zgodzić się z T. Wasilewskim, że ziemie te nigdy nie były granicą etniczną czy kulturową, a raczej rdzeniem, wokół którego jednoczyły się różne etnosy . Terytorium to stanowiło rodzaj pomostu między Wschodem i Zachodem.
Szczególnej wagi w tych warunkach nabiera problem poznania przeszłości na przykładzie niewielkich terytoriów stanowiących całość określoną pewnymi czynnikami naturalnymi. Jednym z takich przykładów jest dorzecze rzeki Warężanka – lewego dopływu Bugu. Długość koryta Warężanki wynosi 37 km, z których pierwsze 17 km o bardzo rozgałęzionym systemie małych dopływów znajduje się na obszarze Polski, a pozostałe 20 km na terytorium Ukrainy. Dolina rzeki Warężanki jest dobitnym przykładem zmienności historycznej tego terenu…..
czytaj więcej:Archeologia doliny polsko-ukraińskiej rzeki Warężanka
cz.1 cz.2 cz.3 cz.4
—————————————————————–
Tradycyjny haft ludowy w stroju hrubieszowsko – tomaszowskim
Zamość 2011
Autor:
Elżbieta Piskorz – Branekova
Koordynator projektu:
dr Piotr Kondraciuk
Zrealizowano przy udziale środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
w ramach programu operacyjnego Dziedzictwo kulturowe,
Priorytet 5. Ochrona dziedzictwa kultury ludowej.
Projekt pt. „Tradycyjny haft ludowy w stroju tomaszowsko – hrubieszowskim”
Partnerzy projektu
Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie
Muzeum Regionalne im. Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim
OPIS WYDAWNICTWA
Tradycyjne stroje i hafty
hrubieszowsko – tomaszowskie
(w zbiorach Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie,
Muzeum Regionalnego im. Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim
i Muzeum Zamojskiego w Zamościu)
Strój, który po głębokim namyśle pozwoliłam sobie określać umownym mianem hrubieszowsko-tomaszowskiego, w granicach II Rzeczpospolitej, czyli
przed rokiem 1939, noszono na południowowschodnich obszarach woj. lubelskiego, południowozachodnich wołyńskiego oraz północnowschodnich lwowskiego, czyli w polsko-ruskiej strefie kulturowej . Występował on na terenach ciągnących się szerokim pasem pomiędzy Hrubieszowem i Tomaszowem Lubelskim, na południowy wschód sięgając poza Rawę Ruską i Sokal, obejmując swym zasięgiem oba brzegi rzeki Bug. Geograficznie ziemie te leżą na Roztoczu Środkowym i Wyżynie Zachodniowołyńskiej (Wołyńskiej wysoczynie).W literaturze przedmiotu ubiór ten nazywa się różnie. Najczęściej występujące określenie to strój hrubieszowski lub tomaszowski , jednak po analizie tekstu pojawia się refleksja, że posiadają one wiele cech wspólnych lub praktycznie się nie różnią . Badacze z Ukrainy wywodzą jego nazwę od miasta Sokal i uważają za typowy dla Sokalszczyny (region etnograficzny w okolicach Lwowa) i zaliczają do grupy strojów wołyńskich .
czytaj więcej:
Bibliografia(pdf) Tradycyjne stroje i hafty hrubieszowsko – tomaszowskie(pdf) Słownik terminów ogólnych(pdf) Rodzaje ściegów(pdf) Katalog elementów stroju (pdf) – cz.1, cz.2, cz.3
—————————————————————–
„POD NIEBEM PÓŁNOCY”
Z dziejów polsko-włoskich związków artystycznych
Zamość 2010
Autor:
dr Piotr Kondraciuk
![]()
OPIS WYDAWNICTWA
„POD NIEBEM PÓŁNOCY’
Z dziejów polsko-włoskich związków artystycznych
Pod takim tytułem odbyła się w Zamościu w dniu 23 czerwca 2010 r. konferencja naukowa, poświęcona wzajemnym związkom sztuki włoskiej i polskiej. Zamość – najbardziej włoskie z polskich miast, zwane Padwa północy i perła renesansu jest miejscem, gdzie związki te są do dziś widoczne. Wystarczy wspomnieć założenie urbanistyczne miasta idealnego, kościół katedralny z zachowanymi detalami wnętrza oraz kamienice podcieniowe w rynku.
Kontakty Zamościa z kultura włoska datują się od początków powstania miasta. Jan Zamoyski, późniejszy kanclerz i hetman wielki koronny, zetknął się z kultura włoska podczas studiów na Uniwersytecie w Padwie, gdzie zdobył gruntowne wykształcenie i wysoka kulturę artystyczna. Zapewne w Padwie lub Wenecji zrodziła się koncepcja budowy miasta – twierdzy, przyszłej stolicy dóbr rodowych. Realizacje tego wielkiego przedsięwzięcia powierzył Zamoyski włoskiemu architektowi, Bernardowi Morando, pracującemu wcześniej przy budowie zamku królewskiego w Warszawie. Ten mało dotychczas znany architekt otrzymał od polskiego magnata wyjątkową szanse, której pozazdrościć mu mogło wielu wybitnych włoskich urbanistów. W „dalekim kraju” stworzył miasto budzące zachwyt…
czytaj więcej:
„POD NIEBEM PÓŁNOCY”Z dziejów polsko-włoskich związków artystycznych
—————————————————————–
Sztuka włoska- Katalog wystawy
Zamość 2010
Autor:
dr Piotr Kondraciuk
Nakład wyczerpany
![]()
OPIS WYDAWNICTWA
Sztuka włoska- Katalog wystawy
Wystawy sztuki włoskiej w Muzeum Zamojskim w Zamościu organizowane są od 2008 r. Inspiracją do organizowania tego typu prezentacji był Festiwal Kultury Włoskiej „Arte, kultura, musica e…”, zorganizowany w tym roku w Zamościu, do którego włączyły się zamojskie instytucje kultury, stowarzyszenia i szkoły. Zorganizowana w r. 2008 wystawa p.t. „Sztuka włoska w polskim mieście włoskiego renesansu” prezentowała oryginalne malarstwo i grafikę włoską ze zbiorów muzeów polskich..
W roku bieżącym miały miejsce kolejne prezentacje sztuki włoskiej. W ramach projektu Zamość Letni Salon Sztuki Lubelszczyzny Muzeum Zamojskie zaprezentowało dwie wystawy.Wystawa „Miasta i twierdze włoskie w grafice XVI – XVIII wieku” przygotowana została w oparciu o reprodukcje graficzne znajdujące się w dziełach: Hartmanna Schedela, Liber chronicorum, wydanym w Norymberdze w 1491 r.; Sebastiana Munstera, Cosmographiae, wydanym w Bazylei w 1550 r.; G. Brauna i F. Hogenberga, Civitatis Orbis Terrarum?, z kolejnych tomów wydanych w Kolonii w latach 1572-1589; Henri de Beauvau, Relation journalier du voyage du Lewant, wydanym w Nancy w 1615 r.; oraz Giambatisty Albruzzi, Storia moderna di tutti i popoli del mondo, wydanym w Wenecji w 1761 r. Zaprezentowano także fotokopie dzieł graficznych Georga i Albrechta Seutterów z lat 1730-56, Della Cateny, Matthaeusa Merona i J.P. Le Bas’a.
Druga wystawa z cyklu prezentacji sztuki włoskiej zatytułowana „Sztuka włoska ze zbiorów muzealnych i prywatnych w regionie”, zgromadziła wybrane dzieła sztuki włoskiej, znajdujące się w zbiorach muzeów kościelnych i samorządowych regionu lubelskiego (m.in. Muzeum Lubelskie, Muzeum Kresów w Lubaczowie, Muzeum Zamojskie, Muzeum Regionalne w Krasnymstawie, Muzeum 200-lecia Diecezji Lubelskiej, Muzeum Sakralne Kolegiaty Zamojskiej),…
czytaj więcej:
Katalog włoski cz.1(pdf 3,6MB) Katalog włoski cz.2(pdf 6,9MB) Katalog włoski cz.3(pdf 5,7MB) Katalog włoski cz.4(pdf 5,1MB) Katalog włoski cz.5(pdf 3,5MB)—————————————————————–
Tradycyjny haft ludowy w stroju zamojskim
Lublin – Zamość 2009
Autor:
Elżbieta Piskorz – Branekova
Koordynator projektu:
dr Piotr Kondraciuk
![]()
OPIS WYDAWNICTWA
Tradycyjny haft ludowy w stroju zamojskim
Haft, który w naszych czasach pełni przede wszystkim funkcje zdobnicze, wykształcił się w ramach kolejnych etapów ewolucji z konstrukcyjnego (tworzącego szew) łączenia dwóch części tkaniny lub skóry. Początkowo miał on wyłącznie układ pasowy i w przypadku tkanin związany był ściśle ze strukturą materiału, wykonywano go najczęściej nićmi lnianymi w kolorze naturalnym, czyli w różnych odcieniach szarości. Z czasem jego ściegi przestały wyłącznie łączyć płaty odzieży, a zaczęły pełnić także, lub jedynie funkcje ozdobne. Generalnie wszystkie występujące w polskiej kulturze ludowej hafty dzielimy na dwa zasadnicze zespoły: liczone i swobodnie nakładane na tkaninę.(…)
Strój, który nazywamy dziś zamojskim przez wiele lat nie wzbudzał specjalnego zainteresowania. Miał jednak to szczęście, że zachowała się, co prawda skromna i niezbyt rozbudowana, mająca raczej charakter przyczynkowy, dotycząca go literatura oraz bardziej reprezentatywna, prezentująca go ikonografia. Pierwsze pisemne informacje, mówiące o strojach z okolic Zamościa zawarte zostały w wydanej w 1856 roku pracy Józefa Gluzińskiego’. Zebrane przez niego materiały były także podstawą do opisu tego ubioru sporządzonego przez Oskara Kolberga, zawartego w tomie Lubelskie.(…)
czytaj więcej:
tytuł(pdf) haft zamojski (pdf-1,2MB) strój zamojski(pdf-6,2MB) tablice haftów(pdf-4,5MB) katalog(pdf6,6MB)
Sztuka sakralna.
Rzeźba
Zamość 2007
Opracowanie naukowe:
dr Piotr Kondraciuk
![]()
OPIS WYDAWNICTWA
Rzeźba sakralna w zbiorach Muzeum Zamojskiego
Utworzone 1926 r. z inicjatywy lokalnych działaczy społecznych Muzeum w Zamościu posiada bogate zbiory sztuki sakralnej. Należą one do najstarszych kolekcji, tworzonych wraz z powstaniem w Zamościu instytucji muzealnej . Pozyskiwane były głównie dzięki darom osób zainteresowanych rozwojem tej regionalnej placówki badawczej oraz poprzez badania terenowe pracowników Muzeum, prowadzone w różnych okresach jego funkcjonowania. Wśród tych zbiorów odrębną pozycję zajmuje rzeźba sakralna, znajdująca się w dwóch działach Muzeum: rzeźby artystycznej i etnografii(…)
czytaj więcej:
część 1 (pdf- 6,52MB),część 2 (pdf-7,82MB),
część 3 (pdf- 7,54MB)
Zamojsko - Wołyńskie Zeszyty Muzealne
Tom I
Zamość 2003r.
Nakład wyczerpany
Zespół redakcyjny
Zamojsko-Wołyńskich Zeszytów Muzealnych”
Henadij Bondarenko, Piotr Kondraciuk, Jerzy Kuśnierz, Anatolij Syluk, Andrzej Urbański
Redakcja tomu:
Piotr Kondraciuk, Jerzy Kuśnierz, Andrzej Urbański
![]()
OPIS WYDAWNICTWA
Zamojsko-Wołyńskie Zeszyty Muzealne
Tom I
„Zamojsko-Wołyńskie Zeszyty Muzealne” wydawane są we współpracy z Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym w Łucku. Na łamach periodyku publikujemy wyniki badań dotyczących szeroko pojętej historii i kultury terenów pogranicza oraz opracowania zbiorów muzealnych. Autorami publikacji są pracownicy Muzeum Zamojskiego w Zamościu i Wołyńskiego Muzeum Krajoznawczego w Łucku oraz zaproszeni do współpracy specjaliści z prezentowanych w wydawnictwie dziedzin ze środowisk uniwersyteckich, krajoznawczych i muzealnych(…)
czytaj więcej:
Spis treści (pdf), Wstęp (pdf), Archeologia (pdf – 1,9MB), Historia (pdf – 1,3MB), Sztuka i kultura (pdf – 2,0MB)
Zamojsko – Wołyńskie Zeszyty Muzealne
Tom II
Zamość 2004r.
„TWIERDZE KRESOWE RZECZYPOSPOLITEJ”
Nakład wyczerpany
Zespół redakcyjny
Zamojsko-Wołyńskich Zeszytów Muzealnych”
Henadij Bondarenko, Piotr Kondraciuk,
Jerzy Kuśnierz, Anatolij Syluk, Andrzej Urbański.
Redakcja tomu
Piotr Kondraciuk, Jerzy Kuśnierz, Andrzej Urbański
![]()
OPIS WYDAWNICTWA
Zamojsko-Wołyńskie Zeszyty Muzealne
Tom II
„TWIERDZE KRESOWE RZECZYPOSPOLITEJ”
Artykuły opublikowane w niniejszej publikacji przygotowane zostały na konferencję „Grody, zamki, rezydencje na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej”, która odbyła się w Zamościu i Łucku w dniach 27 – 29 maja 2004 roku. W obradach wzięło udział kilkudziesięciu naukowców z obu krajów; historyków, archeologów, historyków sztuki, muzealników, regionalistów i innych zajmujących się tą problematyką. Muzeum Zamojskie jako główny organizator konferencji zaprosiło do udziału przedstawicieli uczelni z Lublina, Warszawy, Torunia, Krakowa, Katowic, Torunia, Łucka, Ostroga, muzeów z Krakowa, Rzeszowa, Lublina, Tarnowa, Łucka, Lwowa, archiwów i ośrodków badań i dokumentacji zabytków z naszego regionu.(…)
czytaj więcej (pdf):
Spis treści Wstęp Zamki i fortece Rezydencje(3,7MB) Varia(1,6MB) Archeologia(3,2MB)
Zamojsko – Wołyńskie Zeszyty Muzealne
Tom III
Zamość 2005r.
„Jan Zamoyski wódz-mecenas-polityk 1542-1605″
Nakład wyczerpany
Zespół redakcyjny
Zamojsko-Wołyńskich Zeszytów Muzealnych”
Henadij Bondarenko, Piotr Kondraciuk,
Jerzy Kuśnierz, Anatolij Syluk, Andrzej Urbański.
Redakcja tomu
Piotr Kondraciuk, Jerzy Kuśnierz, Andrzej Urbański
![]()
OPIS WYDAWNICTWA
Zamojsko-Wołyńskie Zeszyty Muzealne
Tom III
„Jan Zamoyski wódz-mecenas-polityk 1542-1605„
„Zamojsko-Wołyńskie Zeszyty Muzealne” wydawane są we współpracy z Wołyńskim Muzeum Krajoznawczym w Łucku. Na łamach periodyku publikujemy wyniki badań dotyczących szeroko pojętej historii i kultury terenów pogranicza oraz opracowania zbiorów muzealnych. Autorami publikacji są pracownicy Muzeum Zamojskiego w Zamościu Wołyńskiego Muzeum Krajoznawczego w Łucku oraz zaproszeni do współpracy specjaliści z prezentowanych w wydawnictwie dziedzin ze środowisk uniwersyteckich, krajoznawczych i muzealnych. Materiały publikowane są w wersjach autorskich. Ze względu na stosowane przez autorów różne systemy sporządzania przypisów i bibliografii oraz trudności w ich ujednoliceniu pozostawiamy je w wersji oryginalnej.
Redakcja nie bierze pełnej odpowiedzialności za treści merytoryczne zamieszczone w artykułach.
czytaj więcej (pdf):
Spis treści Tytuł cz1 (pdf – 1,2 MB) cz2 (pdf – 2,8MB) cz3 (pdf – 2,0MB)
Zamojsko - Wołyńskie Zeszyty Muzealne
Tom IV
Zamość 2006/2007r.
„Muzea Polski i Ukrainy w zachowaniu i dokumentowaniu dziedzictwa kulturowego pogranicza”
Nakład wyczerpany
Zespół redakcyjny
Zamojsko-Wołyńskich Zeszytów Muzealnych”
Henadij Bondarenko, Piotr Kondraciuk, Jerzy Kuśnierz, Anatolij Syluk, Andrzej Urbański
Redakcja tomu
Piotr Kondraciuk, Jerzy Kuśnierz, Andrzej Urbański
![]()

Wydawnictwa 