Dr Piotr Kondraciuk
(Muzeum Zamojskie w Zamościu)

Kapliczki i krzyże przydrożne w pejzażu pogranicza

Pamiętam z dzieciństwa stary przydrożny krzyż. Był piękny w swej prostocie. Jedyną jego ozdobą była mitra wieńcząca pionowe ramię. Zaciekawiały i rozbudzały dziecięcą wyobraźnię tajemnicze, wykonane cyrylicą napisy na podstawie, wówczas już prawie nieczytelne. Z biegiem czasu, podczas kolejnego odnawiania, krzyż stracił ukośną poprzecznicę, wkopano go głębiej. Napisy całkowicie się zatarły. Ale stał nadal na skraju dróg, w miejscu, gdzie krzyżowały się niegdyś granice zaborów austriackiego i rosyjskiego. Przypomniałem sobie o nim po wielu latach. Chciałem go sfotografować, utrwalić dla przyszłych pokoleń. Jakież było moje zdziwienie, kiedy zamiast starego drewnianego krzyża ujrzałem zupełnie nowy, metalowy, wykonany z rur wodociągowych. Stoi w tym samym miejscu, ale całkowicie już zatracił swój dawny charakter(…)

czytaj więcej:

artykuł (pdf  – 2,0MB)

Dr Piotr Kondraciuk
(Muzeum Zamojskie w Zamościu)

Sztuka ormiańska w Zamościu

Zachęceni życzliwym przyjęciem i przywilejami Ormianie zaczęli licznie przybywać do nowo założonego miasta, przyczyniając się  -  zgodnie z życzeniem Kanclerza  -  do jego rozkwitu. Osiedlali się w północno -wschodniej pierzei rynku, wznosząc w okresie I połowy XVII w. podcieniowe domy wzdłuż ulicy biegnącej od ratusza w kierunku wschodnim . Dwa wieki ich bytności w Zamościu pozostawiły trwały ślad w życiu kulturalnym i umysłowym miasta, w którym Ormianie stanowili znaczną populację. Jeszcze w r. 1678, kiedy mówi się już o ich zubożeniu i powolnej migracji, stanowili ok. 15% mieszkańców (…)