Pierwszy „cytat” z Matejki - Adam Poniński ze Szczęsnym Potockim Centralny fragment obrazu z dodaną lożą  Drugi „cytat” z Matejki - Franciszek Salezy Potocki, Michał Fryderyk Czartoryski i brat króla Michał Jerzy Poniatowski

Muzeum Zamojskie zaprasza na prezentację obrazu
„Rejtan wg Matejki” - Georga Fischhofa.
Obraz można oglądać w dniach:
wtorek - niedziela w godz. od 900 do 1600

  •    80 lat archeologii lotniczej w Polsce   

    Dyrektor Muzeum Zamojskiego w Zamościu
    mgr Andrzej Urbański

    Dyrektor Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie
    dr Wojciech Brzeziński

    Dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
    prof. dr hab. Andrzej Buko

    zapraszają na wystawę:

    „80 lat archeologii lotniczej w Polsce”

    Proponowana wystawa prezentuje zbiór zdjęć obrazujących najciekawsze odkrycia dokonane dzięki archeologii lotniczej, z obszaru Polski ze szczególnym uwzględnieniem terenu Zamojszczyzny.
    Jest to jedna z metod poszukiwania i rozpoznawania śladów działalności człowieka w przeszłości, polegająca na dokonywaniu obserwacji powierzchni ziemi z powietrza, z nisko lecących samolotów, helikopterów, motolotni czy balonów. Zdjęcia lotnicze pozwalają zaobserwować ślady stanowisk archeologicznych o własnej formie terenowej widocznych również z powierzchni ziemi, np. grodziska, kurhany, wały i mury obronne, , budowle ceglane i kamienne, jak i tych ukrytych pod ziemią lub wodą takich jak osady czy cmentarzyska.
    Wykonywanie zdjęć stanowisk archeologicznych z aparatów lotniczych ma w Polsce świetne początki sięgające okresu międzywojennego. Najprawdopodobniej pierwszymi zdjęciami lotniczymi dla potrzeb archeologii były fotografie neolitycznej osady w Rzucewie, wykonane z wojskowego hydroplanu w roku 1928 lub 1929. Jednak za początek polskiej archeologii lotniczej uważa się rok 1935, kiedy to z małego balonu na uwięzi napełnionego wodorem, wykonano pierwsze fotografie wykopalisk osady obronnej kultury łużyckiej z początku epoki żelaza (800 – 450 p.n.e.), w Biskupinie. W tym też roku miały miejsce liczne loty badawcze w celu zadokumentowania wielkopolskich grodzisk piastowskich. Kolejne badania archeologiczne wykorzystujące zdjęcia lotnicze w celach dokumentacyjnych miały miejsce w związku z obchodami Tysiąclecia Państwa Polskiego. Wtedy to zostały między innymi zadokumentowane z powietrza liczne grodziska wschodniej Polski. Dopiero w latach 80-tych nastąpiło zainteresowanie wykorzystaniem prospekcji lotniczej w celu odkrywania nowych stanowisk, zaś upowszechnienie i znaczny rozwój tej metody badawczej nastąpił w ciągu ostatnich 10-ciu lat minionego wieku. Jednym z najbardziej spektakularnych sukcesów polskiej archeologii lotniczej w ciągu ostatnich lat stało się odkrycie licznych stanowisk archeologicznych na terenach, które uchodziły za bardzo dobrze rozpoznane powierzchniowo (np. osady neolityczne z trapezowatymi w planie budynkami na terenie Wielkopolski czy Kujaw).

    Fotografie wykonane z powietrza ukazują zasięg stanowisk archeologicznych trudny do ustalenia na drodze badań powierzchniowych, czy nawet wykopaliskowych. Na ich podstawie można sporządzić plany przestrzenne pradziejowych osad, cmentarzysk czy systemów pól uprawnych.
    Obserwacja z powietrza jako jedna metod nieinwazyjnego rozpoznania stanowisk archeologicznych pozwala uzyskać o nich wiedzę potrzebną nauce i ochronie dziedzictwa archeologicznego przy ograniczeniu destrukcyjnych metod badawczych do minimum, a jeśli są one niezbędne, pozwala przeprowadzić te badania w sposób najbardziej efektywny.
    Zdjęcia wykonywane w ciągu kilku lat pozwalają pozyskać nowe informacje o historii dawnych społeczności, o środowisku naturalnym w jakim funkcjonowały, jak również odsłonić wiele nowych tajemnic związanych z przeszłością konkretnych obiektów archeologicznych.
    Prezentując tę wystawę pragniemy ukazać znaczącą rolę archeologii lotniczej w odkrywaniu, dokumentowaniu i ochronie stanowisk archeologicznych. Mamy nadzieję, że będzie ona dla zwiedzających doskonałą okazja do poznania poprzez fotografię bogactwa zasobów polskiego dziedzictwa archeologicznego oraz zachętą do zainteresowania pradziejami ziem polskich i regionu zamojskiego.

    Wystawę będzie można zwiedzać od 19 lutego do 15 kwietnia 2010 roku.
    Zwiedzaniu towarzyszyć będzie cykl lekcji muzealnych dotyczących tematyki eksponowanej wystawy.
    Wernisaż wystawy odbędzie się 19 lutego 2010 roku, o godzinie 14.00, w salach wystaw czasowych Muzeum Zamojskiego w Zamościu (ul. Ormiańska 24).
    Otwarcie wystawy poprzedzi wykład prof. Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego dr hab. Zbigniewa Kobylińskiego, poświęcony tematyce archeologii lotniczej, który odbędzie się o godzinie 13.00.
    Autorzy:
    Scenariusz wystawy: Zbigniew Kobyliński
    Komisarz wystawy: Anna Grochulska, Państwowe Muzeum Archeologiczne
    Projekt plastyczny wystawy: Lidia Kobylińska